ARCHITEKTURA

STRONA GŁÓWNA  /  ARCHITEKTURA  /  UWAGA NA DETAL  /  Elewacje z nowoczesnych materiałów str. 1

Elewacje z nowoczesnych materiałów

Elewacje z nowoczesnych materiałów

Fot. GKD/Cemal Emden


Cegła, tynk, kamień czy drewno nie wystarczają już architektom projektującym nowoczesne fasady budynków. Sięgają oni po szkło, metal czy stalowe siatki.


Łączenie tradycyjnych materiałów elewacyjnych, takich jak cegła, tynk, kamień czy drewno, nie wystarcza już architektom projektującym oryginalne fasady budynków. Sięgają oni także po szkło i metal. Najnowsze technologie, wykorzystujące na elewacjach stalowe siatki, pozwalają tworzyć projektantom kolorowe grafiki.

Eksperymentowanie z nowymi rozwiązaniami materiałowymi na elewacjach budynków to jedna z najbardziej wyraźnych tendencji nowoczesnej architektury. Fasady wykańczane są systemami elewacyjnymi z metalu i szkła, a jedna z niemieckich firm zaproponowała „siatkę medialną”. Iluminatory, zainstalowane na konstrukcji ze stali nierdzewnej, układają się w obrazy i reklamowe napisy. Nowości dotyczą przede wszystkim budynków użyteczności publicznej, ale coraz śmielej stosowane są także w budownictwie jednorodzinnym.

— Jeśli chodzi o siatki stalowe na elewacjach, to znane mi przykłady dotyczą tylko obiektów użyteczności publicznej. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby były one stosowane również na fasadach domów jednorodzinnych jako element estetyczny lub funkcjonalny, np. osłona przeciwsłoneczna. Ograniczeniem na pewno będzie wysoka cena oraz tradycyjne w naszym społeczeństwie upodobania estetyczne — przewiduje dr hab. Wacław Celadyn z Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej.

Tradycja odświeżona

W „mieszkaniówce” ciągle dominują więc materiały tradycyjne: tynk, cegła, drewno i kamień. Ich łączenie na jednej fasadzie pozwala architektom uniknąć monotonii i projektować ciekawe kompozycje. Najczęściej wybierane rozwiązanie to mariaż tynku i cegły. Za wyborem cegły przemawia jej wytrzymałość i walory dekoracyjne. Głównym atutem tynku jest natomiast niski koszt tego materiału.

— Otynkowana ściana nigdy nie będzie charakteryzować się taką wytrzymałością na uszkodzenia mechaniczne jak cegła — mówi Krzysztof Omilian z firmy Röben Polska. — Dlatego w miejscach wrażliwych na działanie różnych czynników zewnętrznych często wykorzystywane są bardziej odporne materiały. Wykończenie cegłą części cokołowej będzie stanowić trwałą ochronę ściany przed wilgocią pochodzącą od gruntu, a wykonanie ceglanych narożników zabezpieczy je przed uszkodzeniami. Do ich obudowy można zastosować cegłę licową lub klinkierową albo jeszcze prościej: nakleić płytki elewacyjne.

Cegła, drewno, kamień

Inne pomysły na zróżnicowanie wyglądu fasady domu to połączenie cegły z drewnem lub kamieniem. Do podkreślenia tradycyjnego systemu budowania, możemy wykorzystać elewację wykonaną z ręcznie formowanych cegieł licowych oraz desek w naturalnym kolorze drewna.

— Proporcje doboru tych dwóch materiałów mogą być różne, jednakże znacznie częściej drewniane elementy wprowadzane są jako ozdobne detale — twierdzi Krzysztof Omilian. — Drewno wykorzystuje się do wykończenia szczytów poddaszy, podbitek dachowych, lukarn oraz wykuszy. Lekkość tego materiału ma duże znaczenie przy budowie tych części budynku, które nie mają bezpośredniego oparcia o podłoże.

 


Cegła i kamień na jednej fasadzie spotykane są zarówno w projektach zaaranżowanych tradycyjnie, jak też jako wykończenie ścian nowoczesnych obiektów. Gładkie cegły w kolorze białym, czarnym oraz stonowanych odcieniach szarości warto uzupełnić płytami granitowymi, akcentując współczesność projektu. Natomiast ręcznie formowane cegły licowe oraz nieociosany kamień to połączenie oddające naturalność i prostotę budynku.

Wentylacyjna różnorodność

W technologii elewacji wentylowanej ściana właściwa budynku oszalowana jest systemową konstrukcją aluminiową bądź stalową, na której montowane są panele okładzinowe. Panele te mogą być wykonane z różnych materiałów – betonu, włókno-cementu, ceramiki, drewna, kamienia czy blachy – tworząc jednolite powierzchnie lub łącząc się w fantazyjne mozaiki.

— Obecnie okładziny wentylowane to nie tylko prestiż i bogactwo wykończenia, ale również walory techniczne oraz szeroki wybór rozwiązań, dający możliwość tworzenia dzieł nowoczesnej architektury — mówi Maria Ziółek z firmy M3 Ziółek. — Architektura publiczna chętniej wykorzystuje okładziny o surowym charakterze, a budownictwo mieszkaniowe podkreśla swoje rodzinne przeznaczenie przez tradycyjne okładziny.

Coraz częściej jednak zauważamy tendencję do mieszania się tych nurtów, np. beton cienkowarstwowy łączony jest z drewnem naturalnym, a wielkowymiarowe płyty celulozowe fornirowane drewnem z łupkiem kamiennym. Połączenia różnorodnych faktur tych okładzin, kolorów, zderzenie dwóch nurtów – tradycyjnego, przytulnego z nowoczesnym, technicznym – dają oryginalne efekty, doceniane zarówno przez architektów jak i inwestorów.

W elewacjach wentylowanych, pomiędzy wierzchnią warstwą okładziny a izolacją termiczną, zachowana jest pustka wentylacyjna. Konstrukcja taka przenosi punkt rosy ze ściany na powierzchnię warstwy ocieplenia – inwestor uzyskuje w ten sposób optymalną suchość ścian właściwych budynku i wilgotność wewnątrz zabudowy. Dodatkowo technologia ta eliminuje powstawanie grzybów i pleśni oraz ułatwia utrzymanie stałej temperatury w budynku.

Cynkowe akcenty

Niepowtarzalne wzory na elewacjach można uzyskać stosując blachę cynkowo-tytanową. Wykorzystywana do pokrycia dużych połaci ścian budynków o technologicznym wyrazie, sprawdzi się także w budownictwie jednorodzinnym, choćby jako akcent wykończeniowy.

 


— Blacha cynkowa, ze względu na jej trwałość, przez stulecia była stosowana w najbardziej narażonych miejscach budowli: na dach, elewacje, rynny — tłumaczy Igor Pilutkiewicz z firmy Rheinzink Polska. — Wykonana z niej fasada w technologii „na rąbek” może przyjmować różne wzory. Blacha w tej technice daje się formować w elementy wypukłe, wklęsłe, zaokrąglenia lub pasy stożkowe. Rytm i ułożenie rąbków na elewacji może być dowolny, od układu poziomego, ukośnego po układ pionowy. Blachę cynkowo-tytanową można łączyć też z innymi materiałami w technologii elewacji wentylowanych. Z piaskowcem, klinkierem, szkłem szczególnie łatwo komponuje się jej wersja patynowana.

Transparentne i metaliczne

Innowacje technologiczne wprowadzane na elewacjach mają nie tylko wpływ na architektoniczną estetykę. Producenci oferujący nowe rozwiązania z aluminium i szkła zwracają uwagę na funkcje użyteczne fasad: ochronę klimatyczną, termiczną i akustyczną budynków. Elewacja złożona z systemów elementowych może być łatwo montowana na placu budowy i charakteryzuje się wysoką izolacyjnością termiczną. Wyposażona w panele fotowoltaiczne stanie się dodatkowym źródłem „zielonej” energii.

— Fasada elementowa oferuje wiele korzyści w przypadku budowania wysokościowców — wyjaśnia Janusz Sobek, Key Project Coordinator w firmie Reynaers Polska. — Nie chodzi tylko o to, że wszystkie elementy mogą być całkowicie wyprodukowane w warsztacie. Złożenie całej fasady przypomina układanie puzzli – na samym placu budowy ogranicza się do wstawienia w odpowiednie miejsca skompletowanych części, przy użyciu wcześniej zamontowanych elementów mocujących. W domach jednorodzinnych sprawdzą się natomiast nowoczesne systemy solarne. Dzięki szerokiej ofercie rozwiązań, oszczędność i ekologia idą w parze. Podsumowując roczne wydatki na energię, pomyślmy o zainstalowaniu energooszczędnych systemów, które pozwolą odciążyć nasz domowy budżet.

Rozwój technologii ułatwia projektantom łączenie różnych materiałów na elewacjach. Specjaliści apelują jednak o umiar i umiejętny dobór elementów, które razem mają komponować się w jedną całość.

— Nietradycyjne materiały elewacyjne można łączyć ze sobą w zależności od przyjętej w projekcie estetyki. W szczególności przy kompozycji na zasadzie kontrastu — mówi dr hab. Wacław Celadyn. — Należy jednak zwrócić uwagę na to, że zbyt wiele różnych materiałów wykorzystanych na jednej fasadzie, z reguły więcej niż trzy, powoduje efekt nadmiaru i nieczytelności idei estetycznej.
 




Autor: Karol Usakiewicz; Fot. Reynaers Aluminium, GKD/Cemal Emden, Rheinzink, Rieder, Röben