ARCHITEKTURA

STRONA GŁÓWNA  /  ARCHITEKTURA  /  UWAGA NA DETAL  /  Zdobią okna i drzwi str. 1

Zdobią okna i drzwi

Zdobią okna i drzwi

ABA Wiktorczyk


Okna i drzwi tworzą na fasadzie budynku charakterystyczny rysunek. Ich rytmika, forma, ozdobne architektoniczne detale kształtują zewnętrzny charakter domu, wpływając na jego odbiór. Gzymsy, pilastry i tympanony, przyprawione twórczą inwencją, wpisują współczesną rezydencję w określony czas i miejsce z przeszłości.


Współczesne, ale zaprojektowane w stylu klasycznym, rezydencje szczycą się bogatą szatą zewnętrzną. Podziwiając domy tego typu. zwracamy uwagę nie tylko na ich konstrukcję, rodzaj dachu i charakter elewacji. To zewnętrzne obramowania drzwi i okien, niczym drobne dzieła sztuki, wpływają na estetykę budynku, nadając mu swoistej poetyckości.

Idealne proporcje

Wielkość i rozmieszczenie okien w rezydencji w stylu klasycznym powinny współgrać nie tylko z architekturą budynku. Istotne są także ich proporcje, których właściwy dobór wpływa na wizualny odbiór obiektu.

— Szata zewnętrzna domu jest bardzo ważna. Okna są częścią „twarzy” budynku, która może przemiawiać do odbiorcy w różny sposób — zaznacza architekt Bożena Stanisławska, współwłaścicielka Pracowni Projektowej ARPiT z Warszawy. — W architekturze rezydencjonalnej poszczególne fragmenty elewacji mają ściśle określone proporcje. Wydziela się je kolumnami, pilastrami, gzymsami — w te obrysowane przestrzenie wpisują się okna.

Precyzyjne rozmieszczenie okien i drzwi w bryle budynku pozwala nam uniknąć zewnętrznego chaosu. Punktem kulminacyjnym w tym rytmicznym podziale są drzwi wejściowe, których wielkość i charakter powinny współgrać z elewacją frontową.

— Forma głównego wejścia jest bardzo istotna — zauważa Bożena Stanisławska. — W architekturze klasycznej powinna być wyakcentowana kolumnadą, gankiem, nadświetlem. Możemy zastosować drzwi typowe, ale należy pamiętać wówczas, że ich wysokość, razem z wieńczącymi je ozdobnymi elementami, powinna zbliżać się do górnej krawędzi okien.

W stolarce drzwiowej polecanym rozwiązaniem są także wszelkie przeszklenia. Jeśli je zastosujemy, niewątpliwie podkreślą one estetykę wejścia, ale też wpuszczą do wnętrza światło dzienne.

Dekoracyjne zdobienia

Charakterystyczna otoczka wokół okien zaznaczy fasadę budynku, wpływając na jego specyficzną aurę. Forma zdobienia okna jest bowiem równie ważna, jak jego kształt. Skąd czerpać inspirację?

— Wskazane są źródła historyczne, czyli obserwacja starych pałaców i budynków, które teraz są odrestaurowywane — podpowiada Bożena Stanisławska. — Istotną rolę odgrywa architekt, który pomaga stworzyć atmosferę przeszłości bez stosowania aż tak sztywnych reguł jak niegdyś, odwołując się za to do połączenia wyobraźni, wiedzy historycznej i praktycznej. Sprawdzają się również firmy, które w swojej ofercie mają ciekawe elementy ozdobne, takie jak: listwy dekoracyjne, girlandy, formy małych tympanonów i pilastry, z których można wykonać ciekawe formy nadokienne i podokienne.

Wybierając rodzaj obudowy zewnętrznej okna, możemy również zamówić indywidualny projekt u rzemieślnika. Zwłaszcza jeżeli zależy nam na ozdobie oryginalnej, wyłączonej z seryjnej produkcji. Płaskorzeźby wykonane z niezwykłą precyzją, bardziej lub mniej rozbudowane zdobienia w formie ornamentu, doskonale podkreślą klasyczny charakter rezydencji.

Eleganckie wykończenie okna na elewacji zwalnia nas z obowiązku poszukiwania ram okiennych, tłoczonych w dekoracyjne wzory. W takiej sytuacji sprawdzi się prosta stolarka. W przypadku wątpliwości warto zasięgnąć opinii fachowca, który pomoże nam skomponować elementy dekoracyjne z ogólnym rysunkiem okien, ich rytmem i architekturą budynku.

 

Solidny materiał

Zarówno rama okna, jak i jego podstawa, powinny być dobierane z uwagą. Zdaniem Bożeny Stanisławskiej, podczas wyboru parapetu powinniśmy zwrócić uwagę na warunki atmosferyczne. Szczególnie sprawdzą się tutaj parapety kamienne lub wykonane z konglomeratów, które są bardziej trwałe niż drewniane.

Planując budowę rezydencji w stylu klasycznym, stolarkę okienną, tradycyjnie wykonywaną z drewna, z powodzeniem możemy zastąpić oknami z PVC.

— Szlachetność formy i dostojność stylu motywuje do stosowania naturalnych i dobrej jakości materiałów, dlatego też bogata rezydencja klasyczna czy klasycyzująca powinna mieć drzwi i okna drewniane. Dopuszczalne jest stosowanie stolarki plastikowej, ale tylko bardzo dobrze wykonanej z przestrzennym rysunkiem szprosów, o dokładnie dobranych proporcjach. Przy wyborze drzwi stawiałabym jednak na szlachetne drewno — zaznacza architekt.

Obecnie nawet drewniane drzwi, utrzymane w stylu klasycznym, mogą być odpowiednio wzmacniane wewnątrz i wyposażane w systemy antywłamaniowe. Dzięki temu nie narażają mieszkańców na utratę mienia. Ciekawym rozwiązaniem jest również pokuszenie się o bogatą, widoczną z zewnątrz, formę okuć, najczęściej żeliwnych. Takie detale „z epoki” przenoszą za próg domu klimat starych pałaców czy szlacheckich dworków.

Magiczne podziały

Zgodnie z tradycją dawnej architektury, poza dekoracyjnymi zdobieniami zewnętrznymi, okna wzbogaca się o tzw. szprosy, które stanowią rodzaj wewnętrznego podziału szyby okiennej. To klasyczne rozwiązanie stosowane jest na kilka sposobów. Najczęściej spotyka się szprosy naklejane, wewnątrzokienne lub konstrukcyjne.

— Wykańczając budynek w stylu klasycznym zwróćmy uwagę na okna z wyraźnym podziałem — radzi architekt. — Najlepiej jeśli szprosy występujące w oknach, będą tworzyć konstrukcję, w którą wkłada się szyby. Najbliższy architekturze rezydencjonalnej jest podział na kwadraty lub prostokąty ustawione pionowo.

Pionowe i poprzeczne podziały, dobrane w odpowiednich proporcjach i rozmiarach, nadadzą płaszczyźnie okna eleganckiego, wytwornego charakteru, wzbogacając tym samym wygląd całego budynku.

 

Małe oszustwo

Elementem, który rozrzeźbi jednolitą płaszczyznę ściany, poza tradycyjnym otworem okiennym, może być blenda, czyli tzw. ślepe okno. Jest to płytka wnęka w ścianie, która kształtem i zdobieniami przypomina pozostałe okna.

— W architekturze klasycznej stosuje się ją po to, aby uzyskać symetrię i podkreślić właściwe proporcje budynku. Jest to przydatne rozwiązanie zwłaszcza wtedy, gdy funkcja wnętrza domu nie pozwala na zastosowanie prawdziwego okna — wyjaśnia Bożena Stanisławska.

Takie wgłębienie w elewacji, tworząc półcień, jest doskonale widoczne nawet z oddali i do złudzenia przypomina prawdziwe okno. Ten architektoniczny detal stosuje się również w celach estetycznych, podkreślając zewnętrzne walory budynku.

Inspiracja przeszłością

Kształt okien w architekturze rezydencjonalnej zależy od ogólnego charakteru budynku. Wyszukane formy, zwieńczone łukiem, trapezem lub trójkątem, są bardzo widowiskowe i dekoracyjne. Ściana zewnętrzna, ozdobiona szpalerem okien o nietypowej formie stolarki, zyskuje oryginalny rys, zbliżając się do stylów z różnych epok. I tak półokrągłe okna to nawiązanie do stylu romańskiego, zaś wysokie, smukłe i wykończone ostrymi łukami inspirowane są gotykiem. Prostokątne okna, uważane za wytwór współczesnej architektury, w rzeczywistości swój początek wzięły w epoce renesansu. Pozostałością po architekturze barokowej są te najbogatsze zdobienia wokół okien, wyróżniające się ogromną dekoracyjnością. Do wyboru rodzaju stolarki i jej wykończenia podejdźmy jednak z pewną ostrożnością. Umiejętne zestawienie ze sobą elementów architektonicznych jest swego rodzaju sztuką. Zadbajmy, aby była jak najwyższych lotów.




Autor: Aneta Gawędzka-Paniczko