TECHNOLOGIE

STRONA GŁÓWNA  /  TECHNOLOGIE  /  KLIMAT W DOMU  /  Ogrzewanie efektowne i efektywne str. 1

Ogrzewanie efektowne i efektywne

Ogrzewanie efektowne i efektywne

fot.Purmo


Dom jest „organizmem”, który zużywa mnóstwo energii. Zdecydowanie najwięcej pochłania jej ogrzewanie. Z tego powodu tak ważną kwestią jest racjonalny wybór systemu, odpowiedzialnego za przyjazną temperaturę w domu.


Tradycyjny, nawet największy, kocioł na paliwa stałe, takie jak: węgiel, koks, miał czy brykiet, nie ma wystarczającej mocy, aby ogrzać dużą powierzchnię. Ponadto entuzjazmu nie wzbudza też codzienna obsługa urządzenia i konieczność posiadania oddzielnego pomieszczenia na składowanie paliwa. Jednym z najbardziej efektywnych systemów ogrzewania jest system korzystający z energii odnawialnej, pobieranej z gruntu, powietrza lub wody, wspomagany układem wykorzystującym energię słoneczną. Współczesne, domowe instalacje grzewcze mogą być także zasilane gazem, olejem lub energią elektryczną.

Jednak najbardziej wydajny system ogrzewania nie spełni swojej roli, jeśli nasz dom nie będzie energooszczędny. Istotną rolę odgrywają w tym przypadku takie elementy, jak: sposób budowy domu, rodzaj zastosowanych materiałów, szczelne okna, bardzo dobra izolacja ścian czy eliminacja mostków termicznych.

Skuteczna pompa

Jednym z najbardziej energooszczędnych urządzeń, które może dom nie tylko ogrzewać, ale również chłodzić i zaopatrywać w ciepłą wodę, jest pompa ciepła. Najważniejszymi jej parametrami są wydajność urządzenia oraz moc grzewcza. Zależność między nimi jest bardzo prosta: pompa ciepła, przy możliwie jak najmniejszym zużyciu prądu, powinna wytwarzać jak najwięcej ciepła. Mówi o tym tzw. wartość COP (Parametr Coefficient of Performance), która określa miarę efektywności energetycznej. Nowoczesne urządzenia charakteryzują się wartością COP na poziomie 5,0. Oznacza to, że dzięki wkładowi jednego kilowata energii elektrycznej, uzyskujemy użytek energii cieplnej w wysokości 5 kilowatów, z czego 4 kilowaty są bezpłatne.

Ciepło z ziemi

Pompa ciepła korzysta z energii ziemi, powietrza oraz wody. Bardzo dobrym i zasobnym źródłem dolnym jest woda gruntowa, ponieważ jej temperatura, niezależnie od głębokości występowania oraz pory roku, wynosi ok. 10 °C. Układ pobierający ciepło z ziemi nazywamy systemem woda – woda. Energię z gruntu można również czerpać za pomocą efektywnej pompy typu solanka – woda. Urządzenie to pobiera ciepło z gruntu za pomocą wymiennika gruntowego, w którym płynie niezamarzająca ciecz zwana solanką. Pompa ciepła, pobierając ciepło ze źródła dolnego o niższej temperaturze, np. ziemi, musi oddać energię do źródła górnego. Źródłem tym może być ogrzewanie podłogowe, tradycyjne grzejniki lub system mieszany, czyli „podłogówka” połączona z systemem grzejników.

 

Wodny świat

Wodne ogrzewanie podłogowe zapewnia wyjątkowy komfort cieplny. Rozkład temperatury powietrza jest bowiem najbardziej zbliżony do idealnego dla organizmu człowieka – najcieplejsze powietrze jest w okolicy stóp, a nieco chłodniejsze w wyższych partiach. Podstawowym elementem systemu ogrzewania podłogowego są rury grzejne z krążącą w nich wodą, które ułożone są na warstwie izolacji cieplnej i zalane warstwą jastrychu. Podłogę możemy pokryć wszystkimi materiałami, które dobrze przewodzą ciepło. Najlepiej sprawdzają się płytki ceramiczne, gresy oraz naturalny kamień. Jeśli chcemy mieć parkiet, nie może być on grubszy niż 15 mm.

Uwaga na błędy

Aby instalacja wodnego ogrzewania podłogowego spełniła nasze oczekiwania, musi być właściwie zaprojektowana i wykonana. Niewłaściwy dobór średnicy rur i ich rozstawu może przyczynić się do niedogrzania lub przegrzania pomieszczeń. Oprócz tego, nieprawidłowo wykonane podłoże nośne i brak odpowiedniej izolacji chroniącej przed wilgocią, może spowodować popękanie, a nawet uszkodzenie rur. Należy także pamiętać o szczelinach dylatacyjnych, gdyż ich brak może doprowadzić do powstania rys i pęknięć na posadzce.

Często popełnianymi błędami są też zastosowanie nieodpowiedniego rozdzielacza grzejnikowego, niewłaściwe przymocowanie rurek i brak próby szczelności instalacji. Zalewanie rur grzewczych jastrychem wymaga niezwykłej staranności, gdyż podczas prac bardzo łatwo może dojść do uszkodzenia systemu. Ponadto „obieg grzejny”, czyli suma długości położonych rur, nie powinien, w zależności od ich średnicy, przekroczyć 80 lub 100 m. Dłuższy obieg może doprowadzić do przegrzania podłogi.

Modne grzejniki

Popularne, trwałe, estetyczne – wodne grzejniki płytowe. Zapomnijmy o pancernych „żeberkach”. Współczesne grzejniki zachwycają różnorodnością form, kształtów i kolorów. Duży wybór sprawia, że pasują do każdego pomieszczenia. W pokojach z dużymi przeszkleniami idealnie sprawdzają się, ze względu na niewielkie rozmiary, grzejniki konwektorowe. Jeśli nie można ich zamontować pod oknami, układa się je w specjalnych kanałach umieszczonych pod powierzchnią podłogi. Z myślą o łazienkach powstają proste lub fantazyjne grzejniki drabinkowe.

 

Ciepło z „gniazdka”

Do ogrzewania można również wykorzystać prąd. Sposób ten ma wiele zalet i jedną wadę – wysokie koszty. Oprócz tego, ogrzewanie energią elektryczną charakteryzuje się łatwą i szybką regulacją temperatury, bezgłośną pracą, mało absorbującą obsługą, a do tego nie wymaga pomieszczenia na składowanie paliwa. Choć ogrzewanie prądem całego domu jest mało ekonomiczne, można pokusić się o wykorzystanie go do elektrycznego ogrzewania podłogowego w salonie czy kuchni. Nośnikiem ciepła są w nim kable, maty lub folie grzejne. Do ogrzewania prądem można również użyć grzejników elektrycznych.

Powietrze nie tylko zdrowe

Oprócz wody, w roli nośnika ciepła występuje też powietrze. Do ogrzewania domu może być wykorzystywana centrala wentylacyjna, która wyposażona jest w rekuperator. Dodatkowo może ona być zintegrowana z systemem przygotowania ciepłej wody użytkowej i współpracować z gruntowym wymiennikiem ciepła. W rekuperatorze natomiast powietrze pobierane z zewnątrz budynku, ogrzewane jest przy pomocy energii odzyskanej ze zużytego powietrza, wywiewanego z wnętrza.

Alternatywą dla centrali wentylacyjnej jest urządzenie kompaktowe, które potrafi współpracować z gruntowym wymiennikiem ciepła i kolektorami słonecznymi. Świeże powietrze pobierane z zewnątrz, przed wejściem do rekuperatora, jest wstępnie ogrzewane przez gruntowy wymiennik ciepła. Po przejściu przez rekuperator ogrzane powietrze może być dodatkowo dogrzewane przy pomocy wodnej nagrzewnicy powietrza, zasilanej wodą ze zbiornika ciepłej wody użytkowej, a następnie za pomocą kanałów wentylacyjnych jest rozprowadzane po całym budynku. Istnieje możliwość wyposażenia układu w funkcje filtrowania, nawilżania i chłodzenia powietrza.

Korzystna kondensacja

Bezdyskusyjną zaletą instalacji olejowych i gazowych jest fakt, iż są one w zasadzie bezobsługowe. Każda instalacja c.o. składa się z kotła grzewczego, systemu rur zasilających oraz elementów oddających ciepło do pomieszczeń, czyli grzejników lub systemu rur do ogrzewania podłogowego.

Czynnikiem grzewczym w instalacjach olejowych i gazowych jest woda podgrzewana przez kocioł. Niestety, tradycyjne kotły olejowe i gazowe nie wykorzystują całej energii zawartej w spalanym paliwie i znaczna jej część ulatuje z parą wodną i spalinami. Problem ten nie występuje w kotłach kondensacyjnych, wykorzystujących również ciepło utajone. Energia jest w nich uwalniana także w procesie skraplania (kondensacji) pary wodnej, zawartej w spalinach. Do kondensacji dochodzi, gdy spaliny zostaną schłodzone do odpowiednio niskiej temperatury. Dzięki temu możliwe jest odzyskanie dodatkowej ilości energii, zwiększenie o kilkanaście procent sprawności kotła oraz mniejsze zużycie paliwa.

Pożyteczne słońce

Uzupełnieniem tradycyjnej instalacji grzewczej może być układ solarny, służący do przygotowania ciepłej wody. Urządzenia, które przetwarzają energię słońca na ciepło to kolektory, ogniwa fotowoltaiczne z kolei służą do produkcji energii elektrycznej. Przy całorocznym okresie użytkowania kolektory słoneczne zapewniają ok. 65% zapotrzebowania na ciepłą wodę, a już w okresie letnim wskaźnik ten dochodzi nawet do 100%.

Wybór na wiele lat

Gorący prysznic w jasnym i ciepłym domu dla większości z nas jest podstawą normalnego funkcjonowania. Na co dzień jednak nie myślimy o tym, że prawie każda domowa czynność wiąże się ze zużyciem energii. Zanim więc w zaciszu domowego ogniska zaczniemy się rozkoszować przyjemnym ciepłem, zastanówmy się, jak nie rezygnując z komfortu, wybrać efektywny i oszczędny sposób ogrzewania. Jest to ważne choćby dlatego, że konsekwencje wyboru – dobrego lub złego – będziemy ponosić przez wiele lat.




Autor: Wojciech Buszko